مدیریت حسابداری کربن در زنجیره تامین تولید

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه حسابداری،واحد اراک،دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.

2 دانشجوی دکتری تخصصی ،گروه اقتصاد،واحد اراک،دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.

3 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه حسابداری، واحداراک ،دانشگاه آزاداسلامی، اراک، ایران

چکیده

تغییرات اقلیمی و نگرانی‌های زیست‌محیطی، توجه سازمان‌ها را به کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای جلب کرده است. حسابداری کربن به عنوان ابزاری قدرتمند برای اندازه‌گیری، تحلیل و مدیریت انتشار گازهای گلخانه‌ای در طول زنجیره تامین مطرح شده است. این پژوهش با هدف بررسی جامع مدیریت حسابداری کربن، چارچوب‌های مختلف حسابداری کربن، جایگاه آن در مدیریت زنجیره تامین، چالش‌ها و فرصت‌های پیش رو، انجام شده است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که حسابداری کربن می‌تواند در تمام مراحل زنجیره تامین، از تامین مواد اولیه تا توزیع نهایی محصولات، به کار گرفته شود. با استفاده از این ابزار، سازمان‌ها قادر خواهند بود تا نقاط بحرانی انتشار کربن را شناسایی کرده و اقدامات اصلاحی لازم را انجام دهند. همچنین، حسابداری کربن می‌تواند به بهبود تصمیم‌گیری‌های استراتژیک، افزایش شفافیت و پاسخگویی سازمان‌ها و تقویت روابط با ذینفعان کمک کند. با این حال، پیاده‌سازی حسابداری کربن در زنجیره تامین با چالش‌هایی همچون پیچیدگی زنجیره‌های تامین، عدم وجود استانداردهای جهانی و کمبود داده‌های دقیق مواجه است. علاوه بر این، هزینه‌های پیاده‌سازی، مقاومت در برابر تغییر و کمبود نیروی کار متخصص از دیگر موانع اجرای این سیستم به شمار می‌روند. در نهایت، این پژوهش نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری در توسعه و پیاده‌سازی سیستم‌های حسابداری کربن می‌تواند به سازمان‌ها کمک کند تا به مزایای رقابتی دست یابند و به عنوان رهبران در زمینه پایداری شناخته شوند. با توجه به روندهای آینده در این حوزه، مانند توسعه استانداردهای جهانی و افزایش تقاضا برای محصولات با ردپای کربن پایین، اهمیت حسابداری کربن در سال‌های آینده بیش از پیش احساس خواهد شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Carbon Accounting Management in the Production Supply Chain

نویسندگان [English]

  • ALI LalBar 1
  • Mohammad Farrokh 2
  • Nazanin shamloo 3
1 Associate Professor, Department of Accounting, Arak Branch, Islamic Azad University, Arak, Iran.
2 Ph.D. Candidate, Department of Economics, Arak Branch, Islamic Azad University, Arak, Iran.
3 Department of Accounting,Ar.c, Islamic Azad University,Arak,Iran
چکیده [English]

Abstract
Introduction
In recent years, the escalation of climate change and mounting environmental concerns have compelled organizations to rigorously quantify and mitigate their greenhouse gas (GHG) emissions. Consequently, carbon accounting has emerged as a pivotal management instrument for the systematic quantification of emissions throughout the entire value chain.
Objective
This study provides a comprehensive examination of carbon accounting management, investigating diverse existing frameworks, its specific functional role within supply chain operations, and the associated practical challenges and future opportunities.
Research Method
This study employs a structured literature review methodology to synthesize existing knowledge regarding the implementation of carbon accounting within production supply chains. The analysis encompasses established international standards and practical case studies to delineate the scope, application, and limitations of contemporary carbon measurement tools, specifically the GHG Protocol and ISO 14064.
Results and Discussion
The findings demonstrate the broad applicability of carbon accounting across all stages of the supply chain, from raw material extraction to final product delivery. The deployment of these methodologies enables organizations to identify critical emission hotspots and implement targeted corrective measures. Furthermore, rigorous carbon accounting enhances strategic decision-making, organizational transparency, and accountability, while fostering improved stakeholder relations. Nevertheless, significant barriers persist, including the inherent complexity of global supply chains, the absence of fully harmonized standards, and pervasive data scarcity.
Conclusion
Ultimately, strategic investment in the development and deployment of comprehensive carbon accounting systems enables organizations to secure sustainable competitive advantages and establish leadership in corporate sustainability. Future trends underscore the growing importance of these systems, particularly as global standards mature and market demand for low-carbon products intensifies.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Carbon Accounting
  • Supply Chain Management
  • Greenhouse Gas Emissions
  • Environmental Sustainability

مراجع

منابع
اسکویی، ف. (۲۰۱۴). مروری بر حسابداری کربن در ادبیات حسابداری اجتماعی و زیست‌محیطی: این حوزه چه کمکی می‌تواند به این بحث بکند؟ مجله پاسخگویی اجتماعی و زیست‌محیطی.
حیدری، م؛ و یوسفی، ع. (۱۴۰۲). بررسی تأثیر گزارشگری پایداری بر عملکرد شرکت‌ها در صنعت خودرو: مطالعه موردی شرکت‌های خودرویی ایران. نشریه مدیریت و حسابداری.
زینلی، س. (۱۳۹۹). تحلیل و مقایسه چارچوب‌های حسابداری کربن: بررسی وضعیت صنعت پتروشیمی ایران. چهل و دومین کنفرانس انجمن حسابداری ایران.
قربانی، ع؛ و احمدی، س. (۱۴۰۰). بررسی موانع و فرصت‌های گزارشگری کربن در زنجیرۀ تأمین ایران. نشریه مطالعات مدیریت.
کریمی، ع؛ و نیک‌بین، ن. (۱۳۹۸). نقش فنّاوری اطلاعات در بهبود شفافیت گزارشگری کربن در زنجیره تأمین. فصلنامه حسابرسی و حسابداری
محمدی، س؛ و عباسی، ر. (۱۴۰۱). ارزیابی وضعیت گزارشگری کربن در شرکت‌های تولیدی کوچک و متوسط ایران. دبیر کل کنفرانس بین‌المللی توسعه پایدار و مدیریت.
 
 
References
Borghei "Carbon disclosure: a systematic literature review" Accounting & Finance, 61 (4) (2021), pp. 5255-5280. 
Chen, G., Shan, Y., Hu, Y., Tong, K., Wiedmann, T., Ramaswami, A., ... & Wang, Y. (2019). Review on city-level carbon accounting. Environmental science & technology, 53(10), 5545-5558.
Das, C., & Jharkharia, S. (2018). Low carbon supply chain: A state-of-the-art literature review. Journal of Manufacturing Technology Management, 29(2), 398-428.
Fan, Q. Tang, L. Pan "An international study of carbon information asymmetry and independent carbon assurance" British Accounting Review, 53 (1) (2021) Jan., doi: 10.1016/J.BAR.2020.100971.
Gibassier, G. Michelon, M. Cartel "The future of carbon accounting research: ‘we’ve pissed mother nature off, big time,’" Sustainability Accounting, Management and Policy Journal, 11 (3) (2020), pp. 477-485.
He, L. Luo, A. Shamsuddin, Q. Tang "Corporate carbon accounting: a literature review of carbon accounting research from the Kyoto Protocol to the Paris Agreement" Accounting & Finance (2021) doi: 10.1111/ACFI.12789
He, R., Luo, L., Shamsuddin, A., & Tang, Q. (2022). Corporate carbon accounting: a literature review of carbon accounting research from the Kyoto Protocol to the Paris Agreement. Accounting & Finance, 62(1), 261-298.
Heiss, J., Oegel, T., Shakeri, M., & Tai, S. (2023). Verifiable carbon accounting in supply chains. IEEE Transactions on Services Computing.
Kaur, R., Patsavellas, J., Haddad, Y., & Salonitis, K. (2022). Carbon accounting management in complex manufacturing supply chains: A structured framework approach. Procedia CIRP, 107, 869-875.
Kaur, R., Patsavellas, J., Haddad, Y., & Salonitis, K. (2023). The concept of carbon accounting in manufacturing systems and supply chains. Energies, 17(1), 10.
Lee, K. H. (2012). Carbon accounting for supply chain management in the automobile industry. Journal of Cleaner Production, 36, 83-93.
Maury, P. Loubet, S.M. Serrano, A. Gallice, G. Sonnemann "Application of environmental life cycle assessment (LCA) within the space sector: A state of the art" Acta Astronautica, 170 (2020), pp. 122-135.
Mulrow, K. Machaj, J. Deanes, S. Derrible "The state of carbon footprint calculators: An evaluation of calculator design and user interaction features" Sustainable Production and Consumption, 18 (2019), pp. 33-40. 
Pfeiffer, T., & Chen, H. (2024). Carbon Accounting Methods and Supply Chain Efficiency.
Sial, M. S., Cherian, J., Salman, A., Comite, U., Anh Thu, P., & Brugni, T. V. (2022). The role of carbon accounting in carbon management system: Empirical evidence from the coastal areas of the world. Journal of Public Affairs, 22(4), e2705.
Vetőné Mózner, Z. (2015). Carbon accounting in long supply chain industries. Corporate carbon and climate accounting, 143-162.
Yin, L., Sharifi, A., Liqiao, H., & Jinyu, C. (2022). Urban carbon accounting: An overview. Urban Climate, 44, 101195.
Zhao-Hui, Z. Wei-Min, X. Zhong-Yue, S. Jia-Bin, L. Dongdong "Research on Extended Carbon Emissions Accounting Method and Its Application in Sustainable Manufacturing" Procedia Manufacturing, 43 (2020), pp. 175-182.
Ascui, F. (2014). A review of carbon accounting in the social and environmental accounting literature: what can it contribute to the debate?. Social and Environmental Accountability Journal, 34(1), 6-28. ]In Persian[.
Ghorbani, A., & Ahmadi, S. (1400). Examining the Barriers and Opportunities for Carbon Reporting in the Iranian Supply Chain. Journal of Management Studies [In Persian].
Heidari, M., & Yousefi, A. (1402). Investigating the Impact of Sustainability Reporting on Firm Performance in the Automotive Industry: A Case Study of Iranian Automotive Companies. Journal of Management and Accounting [In Persian].
Karimi, A., & Nikbin, N. (1398). The role of information technology in improving the transparency of carbon reporting in the supply chain. Quarterly Journal of Auditing and Accounting [In Persian].
Mohammadi, S., & Abbasi, R. (1401). Assessing the Status of Carbon Reporting in Iranian Small and Medium-Sized Manufacturing Companies. Proceedings of the International Conference on Sustainable Development and Management [In Persian].
Zeynali, S. (1399). Analysis and Comparison of Carbon Accounting Frameworks: A Review of the Status in Iran’s Petrochemical Industry. Proceedings of the 42nd Iranian Accounting Association Conference[In Persian].

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 01 آذر 1404
  • تاریخ بازنگری: 30 دی 1404
  • تاریخ پذیرش: 01 بهمن 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار