نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1
استادیار علوم اقتصادی، گروه علوم اقتصادی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه ازاد شهرکرد، شهرکرد، ایران
2
دکتری اقتصاد بخش عمومی ، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه لرستان، ایران
3
دانشیار ، اقتصاد بخش عمومی، دانشکده علوم انسانی ، دانشگاه لرسنان، ایران.
4
کارشناس ارشد اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه لرستان، ایران
چکیده
هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطه میان درآمد سرانه و مصرف زمین در ایران در چارچوب منحنی کوزنتس زیستمحیطی ((EKC) است که در این راستا، « نسبت زمین موجود در مجوزهای ساختمانی به جمعیت» به عنوان شاخصی برای سنجش میزان مصرف زمین در نظر گرفته شده است. همچنین در این مطالعه، علاوه برتأثیر رشد اقتصادی بر مصرف زمین در قالب فرضیه منحنی N-شکل، نقش زیرساختهای ارتباطی و متغیرهای جمعیتی با بهرهگیری از دادههای پانلی ۳۱ استان ایران در بازه زمانی ۱۳۹۰ سال تا1401 و با استفاده از روش گشتاورهای تعمیمیافته ((GMM)، مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج نشان داد که رابطه میان تولید ناخالص داخلی سرانه ((GDPP و مصرف زمین غیرخطی بوده و از الگوی N-شکل پیروی میکند.علاوه بر این، یافتهها حاکی از تأثیر مثبت و معنادار شهرنشینی و گسترش زیرساختهای ارتباطی بر توسعه کالبدی و افزایش نرخ مصرف زمین است؛ به طوری که توسعه شبکه جادهای، افزایش تعداد اتوبوسها (به عنوان نمادی از تحرک جمعیتی) و افزایش تراکم جمعیت، همگی اثر مثبت و معناداری بر نرخ مصرف زمین دارند. همچنین، تأثیر مثبت و معنادار متغیر وقفه مصرف زمین، بیانگر وجود «وابستگی به مسیر» و ماندگاری و«ماهیت انباشته» و مصرف زمین در ایران دارای «حافظه» است
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله English
Examining the Relationship between Land Consumption and Per Capita Income: Evidence of the Kuznets Curve in Iran
نویسندگان English
مریم خداوردی سامانی
1
Gholam reza Nemati
2
mohammad Alizadeh
3
fariba shamseh
4
1
Assistante Professor, Department of Economics, Shahrekord Branch, Islamic Azad University, Shahrekord, Iran
2
PhD in Public Sector Economics, Faculty of Administrative Sciences and Economics, Lorestan University, Iran
3
Associate Professor, Department of Economics, Faculty of Economic and Administrative Sciences, Lorestan University, Lorestan, Iran
4
Master’s Student, Theoretical Economics, Faculty of Administrative Sciences and Economics, University of Lorestan
چکیده English
هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطه میان درآمد سرانه و مصرف زمین در ایران در چارچوب منحنی کوزنتس زیستمحیطی ((EKC) است که در این راستا، « نسبت زمین موجود در مجوزهای ساختمانی به جمعیت» به عنوان شاخصی برای سنجش میزان مصرف زمین در نظر گرفته شده است. همچنین در این مطالعه، علاوه برتأثیر رشد اقتصادی بر مصرف زمین در قالب فرضیه منحنی N-شکل، نقش زیرساختهای ارتباطی و متغیرهای جمعیتی با بهرهگیری از دادههای پانلی ۳۱ استان ایران در بازه زمانی ۱۳۹۰ سال تا1401 و با استفاده از روش گشتاورهای تعمیمیافته ((GMM)، مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج نشان داد که رابطه میان تولید ناخالص داخلی سرانه ((GDPP و مصرف زمین غیرخطی بوده و از الگوی N-شکل پیروی میکند، به گونهای که در مراحل اولیه توسعه، رشد اقتصادی منجر به افزایش مصرف زمین میگردد، اما در مراحل میانی، این روند کاهش یافته و در نهایت در سطوح درآمدی بالا، روند صعودی مییابد. علاوه بر این، یافتهها حاکی از تأثیر مثبت و معنادار شهرنشینی و گسترش زیرساختهای ارتباطی بر توسعه کالبدی و افزایش نرخ مصرف زمین است؛ به طوری که توسعه شبکه جادهای، افزایش تعداد اتوبوسها (به عنوان نمادی از تحرک جمعیتی) و افزایش تراکم جمعیت، همگی اثر مثبت و معناداری بر نرخ مصرف زمین دارند. همچنین، تأثیر مثبت و معنادار متغیر وقفه مصرف زمین، بیانگر وجود «وابستگی به مسیر» و ماندگاری و«ماهیت انباشته» و مصرف زمین در ایران دارای «حافظه» است؛ یعنی الگوهای تخریب گذشته، مسیر توسعه آینده را تعیین میکنند. در نهایت، نتایج پژوهش بر لزوم بازنگری در سیاستهای مدیریت شهری و گذار از توسعه افقی به توسعه متراکم و عمودی جهت حفظ سرمایههای طبیعی تأکید دارد. این مطالعه تأییدی بر پیچیدگیهای رابطه میان توسعه اقتصادی و تخریب منابع طبیعی در کشورهای در حال توسعه است.
کلیدواژهها English
Environmental Kuznets Curve (EKC)
Land Consumption
Generalized Method of Moments (GMM(